Aşık Mahsuni Şerif: Türkülerle gömün beni

Konuk muharrir: Emel Seçen

Bedel ödeyenleri anlamak vakit alıyor, yaşarken değer bilmemek bizim toplumun ayıplarından biri. Mayıs ayının rahmeti kozalağındaki hüzünde gizlidir, açıldı mı içinden evvel bir Hıdrellez sabahında Deniz, Yetenekli, Sinan, Hüseyin, Yusuf; yaşı büyütülerek Erdal çıkıverir, narin kelebekler misali ömürlerine son verdiğimiz. Bir devirdir ki ahı alınmayan aydını kalmamış. Âşık Mahzuni, Başbakan Nihat Erim hükümetine öfkesini 45’liğine koyduğu sözlerle açığa vurur: “Erim erim eriyesin. Sürüm sürüm sürünesin” ve Nihat Erim’in şikâyetçi olması üzerine açılan davalardan dört yıl ceza beklenirken şaşırtan bir sonuç olur; Nihat Erim “Bir halk ozanı, başbakanı sevmek zorunda değildir” diye şikâyetini geri çeker ancak beraat yerine cezası on aya indirilir. Ne var ki müellife, ozana, intikam gecikmez, 1970’li yılların ortalarına gelindiğinde, en ağır cezayı alır. Tam sekiz yıl sahneden uzak, yurtdışına çıkışı yasak kalacaktır. Çok ağır gelir bu sevgi dolu insan yüreğine, üstelik ömür küfesinde geçim sıkıntısı de vardır. Yalnızca müzikten uzak kalmasın diye küçücük bir dükkânda plak satmaya başlar. Bu yasağın kendi ruhunda tutuşturduğu ateşi şu sözlerle açıklayacaktır: “Türkü söyleyememek beni çok üzüyordu. Canlı bir balığı tutun ve kumun üzerine atın; o balık o denize nasıl bakıyorsa ben de türkülere o denli bakıyordum.”

SARI SAÇLIM, MAVİ GÖZLÜM

Tam on dokuz yıl evvel onu fiziken kaybettik lakin önümüzde 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı var. Onun kelamları ile “Sarı saçlım mavi gözlüm, neredesin?” Gün ve gün onlara hasretlerimiz artarak çoğalıyor. Bugün yiğitler aç, müzisyenler yokluktan kendini asıyor, bayanlar şiddet görüyor ülke günden güne karanlık çukurlara çekiliyor.

İşte o yüzden tırnakları sökülen, ağır bedeller ödeyen, sıhhat problemleri yaşadığında tedavisi için yurtdışına gönderilmeyen tıpkı Ruhi Su üzere, Âşık Mahsuni Şerif candır, kandır. Ve bir gün olsun bu acıları kelam konusu etmemiş, bunun sistemin kesiminde yıpratma siyaseti olduğunun şuurunda olarak; “Eğer hakikaten halk ozanı iseniz yaşadığınız toplumsal gerçeklere dikkat çekmek ve o acıları paylaşmak zorundasınız” der ve en kıymetlisi, “Devlet sanatkarı teklifi almadınız mı” sorusuna yiğitçe ve halk ozanı kimliği ile “Devlet benim ödülümü sıkıyönetim periyotlarında tırnaklarımı çekerek verdi!” diye cevaplayacaktır.

Buradan bakmak lazım sanatçı ve aydın olabilmek, kavramlarına… Türkiye Cumhuriyetinde, herkes çeşitli nedenlerle susmayı seçerken bir sanatçı ve aydın olarak: “Katil, Amerika!” diyen gerçek vatanperver ve Atatürk âşığı bir insandır. Zulme karşı direniş bayrağıdır. Sazı ile yaşama tutunmuş, Türk halkının vazgeçilmez pahasıdır. Aydın ve bedel ödemek ne demekmiş! Fersah fersah ödemiş. Kelamlarının ardında durmuş, adam üzere adamdır.

Âşık Mahzuni Şerif usta’nın sayısız yapıtlarından kimileri: Yuh Yuh, Dom dom kurşunu, Çeşmi Siyahım, Merdo, Dostum Dostum, Han Sarhoş Hancı Sarhoş, Palavra Dünya, Oy Bizim Eller, Sivas Dramı, Acı Tabip, Yedin Beni, Fadimem, Gül Yüzlüm, Ciğerparem, Mevlam Gül Diyerek, Ağlasam mı? Abur Cubur Adam, Katil Amerika, Bu mezarda bir garip var, Ekmek Kölesi ve Sarı Saçlım Mavi Gözlüm üzere birçok yapıtıyla tanınan Âşık Mahzuni’nin türkülerini, Zeki Müren dahil birçok sanatçı yorumladı. Akabinde 453 plak, 58 kaset ve yayımlanmış 8 adet kitap,TRT tarafından çekilmiş 2 adet belgesel kaldı. Selam olsun, aydın, sanatçı, insan ve yiğide…