Cumhuriyet Genç Yazın sizlerle

YENİ GELECEK

ALİ KEREM KORKMAZ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ SİYASET BİLİMİ VE MEMLEKETLER ARASI ALAKALAR

20. yüzyıl inceleneceği vakit akla direkt Soğuk Savaş gelmelidir. Soğuk Savaş’ı ise uygun anlamak için 1917’yi güzel bilmek gerekir.

1917’ye kadar değişim idesi/değişimin referansı denince akla 1789 gelirken 1917’den sonraki 20. yüzyıl devrimlerinde bu bu türlü değildir. 20. yüzyılın ihtilallerine yahut toplumsal hareketlerine bakarsak referans daima 1917 olmuştur (örn. Çin İhtilali, Küba Devrimi).

Yüzyıl, devrimci karakterin rol modelini değiştirirken toplumsal hareketlere de sömürge tersliği üzere yeni özellikler de eklemiştir.

Bu hareketlerin en zirve noktasını biz 68 Hareketi’nde görürüz. 68 Hareketi, 1. dünyada, 2. dünyada ve 3. dünyada tesirli olmuş içerisinde personel, köylü, öğrenci, aydın üzere birçok bileşeni barındırmış lakin başarılı olamamıştır. Başarısızlıktan kasıt ihtilaldir yoksa kültürel hayat değişmiş, kapitalizm bunu piyasalaştırarak sahiplenmiştir.

1968, 1917’yi sahiplenmekle kalmamış ona tenkitler de getirmiştir. Hareketin 70’lerin başında büsbütün mutlaklaşan başarısızlığı ile birlikte süreçte bir ortaya gelen toplumsal hareketler birçok modüle ayrılmıştır. Bu hareketleri bir gökkuşağına benzetirsek gökkuşağının renkleri birbirlerinden ayrılmıştır. 1970’lerde bu ayrışma net bir biçimde görülmektedir.

1968 yılında Paris’teki şovlardan bir kare.

Bu yıllara denk gelecek biçimde eşzamanlı olarak Friedman’ın Keynes’i mağlup ettiği görülür. Neoliberalizm galibiyetini kanıtlamaya başlamıştır. Sermaye istediği toplumsal yapıları birer birer oluşturmaya başlamış, toplumsal hareketlerin zayıfladığı ve birbirlerinden ayrıldığı ülkelerde askeri darbeler görülmeye başlamıştır. Neoliberalizm kendine laboratuvar olarak Şili’yi seçmiş orada da Pinochet ortaya çıkmıştır. Ülkemizde ise bu darbe 1980’de Kenan Cihan ile ortaya çıkmıştır.

1970 ve 1980’lerin toplumsal hareketleri 1960’ların hareketlerine nazaran daha farklılıklar gözetir. Bu tarihlerde savaş ve nükleer aykırısı hareketler yükselirken en büyük yükselişi bayan hareketi ve Yeşiller yapmıştır. Bu hareketler kendi partilerini, STK’lerini oluşturarak “devrimci” niteliklerini kaybetmişler, çaba yollarını değiştirip 1923’ü unutmuşlardır… ve sonunda neoliberalizm muzaffer olmuştur.

1990’lar boyunca önemli arayışlar tekrar oluşmuş ve karşı globalleşme sürecinin eşlik ettiği merkezi Latin Amerika olan Dünya Toplumsal Forum dalgası başlamıştır. Bu hareket bölünmüş toplumsal hareketleri bir çatı altına getirmiştir. Bu çatı altında dağılan gökkuşağının renkleri yine birleşmeye başlamış, neoliberalizme karşı yeni bir dünya nizamı tartışmaya açılmıştır. 2000’lerin sonuna hakikat bu hareketlerin başşehri Akdeniz havzası olmuştur. 2008-2012 yılları ortasında bölgede bir hareketlenme ortaya çıkmış ve Atina’da, Tunus’ta, Kahire’de sokak olayları yaşanmıştır. Seyahat parkı ise bunun geç bir örneğidir. Sistem ise buna tepkisi popülizmle vermiştir.

KEMALİSTLER YENİ GELECEKTE NE YAPACAK?

Genç Kemalistler olarak evvelki jenerasyonlardan devraldığımız arbedeyi onların izlediği yolla geçtiğimiz ay içerisinde Ankara’da düzenleyip katıldığımız Büyük Kemalizm Kurultayı’nda gösterdik. O yola pek de paralel olmayan lakin birtakım noktalar da pek natürel kesişen yeni bir yol yarattık. Biz artık sıkıntılarda takılı kalmayıp tahlilleri ortaya koyacağız lakin burada çabamızda yalnız olmamalıyız. Kurultayda birçok kere vurgulandığı üzere ayağı bizim bastığımız toprağa basan sosyalistler ve yeniden ayağı bizim bastığımız topraklara basan milliyetçilerle bir arada ortak gayeye yanlışsız hareket etmeliyiz. Yani özetle toplumsal muhalefetin ulusal kanatlarıyla ulusal gayeler çerçevesinde buluşmalıyız. Aşikâr ki dünya yeni bir periyoda giriş yapacak. Neoliberalizm yenildikten sonra toplumsal muhalefetin birleşmesi tamamlanıp yeni bir sistem, yeni bir dünya kurulacak.

1. dünya, Soğuk Savaş yılları boyunca 2. dünyadan etkilenip kendi değiştirmek zorunda kalmıştı. Bugün 1. ve 2. dünyadan bahsetmek mümkün değil lakin Neoliberallere karşı çabada kol kola gireceğimiz bireyler neoliberalizm aksisi ulusallar olmalı ve neoliberal dünyayı etkileyip değiştirecek bir toplumsal muhalefet oluşturmalı… Bunun birinci ayağı pek alışılmış Türkiye Cumhuriyeti içerisinde gerçekleşmeliyken öbür kademelerinde daha âlâ bir dünya için insanlık olarak hareket etmeliyiz.


BEKLEYENLER

MURAT TÜRKARSLAN

ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÖF ADALET PROGRAMI

Onlar beni bekler…

Güneş tam zirvede, gölgeler en kısa; günün en alevli saatidir. Sizin klimalı evlerinizde, ofislerinizde hatırınıza dahi gelmeyen gölgelerin uzunluğunu, onlar alet kullanmaksızın ölçer ve beklerler beni bu saatlerde; bir gözleri gölgelerin uzunluğuna, oburu kapıya bakar daima, çite bakar. Gölgeler güzelce kısalınca hafifçe huysuzlanmaya, hareketlenmeye başlarlar. Saklandıkları gölgelikten çıkıp güneşin altında gerinerek kas açma, kanat germe hareketleri yapar, özlenen sevgiliyi beklercesine sevgi dolu bir tevekkülle uzanırlar tekrar yere, bir gözleri kapıda. 25 tavuk, üç horoz, iki tavşan, dört kedi, dört köpek, iki kuzu ve sayısını bilemeyeceğim çokluktaki karga, saksağan, serçe, köstebek, börtü böcek ve fındık faresinden müteşekkil bekleyenler ordusu bekledikçe gerilir, gerginleşir, huysuzlaşır. Mideleri guruldamaya başlar, gözleri seyirmeye. Külfet ve heyecandan bazen birbirlerine sararlar: bir ani ısırık, tahminen gagalama, itme, çarpma.

ONLAR BENİ BEKLER…

Güneşin en zirvede olduğu bu saatlerde bekleme ayinine iştirak tamdır. Sabırları azalır, hareket çoğalır ve tam o anda ben kocaman beyaz aracımla görünürüm yolun ucundan. Muhtemelen bilmezsiniz, onlar renkleri tanır; birebir modelden de olsa bundan diğer renk bir araca reaksiyon göstermezler. Hatta araç modellerini de ayırt ederler, bu yeteneklerini de bilmezsiniz. Kısacası “renkleri de araç modellerini de bilirler” dedik ya, yolun ucundan görünen aracı ve şoförünü ta uzaktan anlık bir denetim, onlar için kimlik tespitine kafidir. İşte o an zemberekten boşanmış bir yay üzere boşalır gerilmiş kasları. Koşarlar kapıya, çıldırmanın haddi hesabı yoktur artık. Köpekler takla atar, kediler insan sesi çıkarır. Piliçler, uçamasınlar diye kesilmiş kanatlarına karşın uçarlar, yaşlı ve şişman tavuklar uçma işini çelimsiz gençlere bırakıp popo sallayarak koşmayı yeğler. Tavşanlar zıplar. Bahçenin takımlı elemanı olmayan gündelikçiler, yani karga, saksağan, serçe, köstebek, börtü böcek ve fındık faresinden müteşekkil yancılar inançlı köşelere, duvar tabanlarına, yüksek kollara taşırlar heyecanı. İnsan kendisini bu türlü coşkuyla bekleyenleri kırar mı hiç? Korna çalarım yaklaşınca ve yüksek sesle bağırırım araçtan inince. Elimde yemek sepetiyle açarım bahçenin kapısını ve seslenmeye devam ederim üstte ismini saydığım tüm bekleyenlerime.

Yükselmiş tansiyon, herkesin sırayla hakkını almasının akabinde hiç görülmemiş, duyulmamış bir huzura bırakır yerini. Küçük başlar, sırtlar, burunlar, enseler okşanır. Hal hatır sorulur, yoklama alınır, göbekler şişer ve düşen kan şekerleri hoş bir öğlenden sonrası uykusuna davetiye çıkarır.

Pantolonunu eskitmeyenin, ayakkabısını pak tutanın yeri yoktur bu nebat ve hayvanat krallığında. Bunu bilirim ve otururum kimi vakit çimene, kimi vakit toprak-saman karışımına, hatta kimi vakit kurumuş çamura; neresi olduğu fark etmez, çünkü bilirim ki konduğum temel yer, beni bekleyenler ordusunun gönül köşküdür. O yüzden bu 3 dönümlük bahçe içinde nereye yerleşsem hoş gelir bana. Her köşede yakalarım bana muhabbetle bakan gözleri. Nereye yaslansam sırtımda bir küçük vücudun sıcaklığını hissederim. Dünyada bundan daha rahat bir köşe yoktur sığınacak ve güneşe karşı horultularımız birbirine karışır bazen de. Beni sevenler ordusunun içindeyimdir ve öbür hiçbir yerde kendimi bu kadar âlâ, inançlı ve faydalı hissetmemişimdir. Tahminen kısa lakin son derece derin ve huzurlu bir uykuya gözlerimi kapatırken tavşanın ne vakit gebe kalacağını, kedinin ne vakit doğuracağını, tavuk yumurtalarını, fındık farelerini, ektiğim soğanları, cevizi, şeftaliyi ve dutu düşünürüm. “Gitsem” derim, “uzaklara dahi gitsem, onlar beni bekler”… Onlar beni daima bekler…


ARALIK

DENİZ YILDIZ

ANTALYA ANADOLU LİSESİ

Sığamamak varmış

Kal desinler diye gidiyorum derken

Hatırlanmak isterken

Hiç merak edilmezken

Hiç sığamamak varmış

*

İnsan kocaman hissediyor sığamayınca

Canavar hissediyor ejderha oluyor

Ne kadar korktu sanki diyor

O vakit neden çiçeklerle süsledi benim yakışıksız boynuzlarımı?

Neden parlattı kanatlarımı?

*

Sığamamak varmış

Yıldızlar varken, uçurumlar, denizler, yağmurlar varken

Hiçbir yere sığamamak varmış

*

Sığamadıktan sonra sürüklenmek varmış

Yalnızca ismini bildiğin hayaletler

Tek tek sürüklemeye gelirmiş

Güneşten evvel çekermiş uykudan

Bak, dermiş tam şuraya sığamadın

Susmazmış, kalbin sızlarmış

Sığamamak varmış

*

Kabahat varmış, acı varmış

Özürler dinlenmiş

Her yere acabalar dağılmış

Acabaların üstü karalanmış,

nedenler kalır, yakarmış

Sonra çok soğuk olurmuş

Üşümek varmış


Üniversite öğrencileri; hikaye, şiir ve denemelerini [email protected]adresine gönderebilirler.