Deniz Berktay, Kiev’den bildiriyor: Ukrayna, AB ve Rusya

Ukrayna’da Batı yanlıları evvelden beri, Rusların Asyalı, kendilerininse Avrupalı olduğunu söylüyor. 2014’te Rusya’yla Ukrayna’nın dolaylı olarak savaş haline girmesinin akabinde da bu bölümler, Ukrayna’nın Rusya karşısında yalnızca kendisini değil, bütün bir Avrupa’yı savunduğunu, Rusya’yla savaşın iki ülke ortasındaki savaş değil, iki medeniyet ortası savaş olduğunu söylemeye başlamışlardı.  Artık bu kısımlar, emellerine biraz yaklaşmış olmanın memnunluğu içinde.

RUSYA’NIN TEPKİSİ

Ukrayna ve Moldova’nın AB’ye aday gösterilmesinin akabinde açıklama yapan Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in sözcüsü Dmitri Peskov, bunun, “AB’nin iç meselesi” olduğunu söyledi, lakin “Önemli olan, bunun bu ülkelerin bizimle münasebetlerinde meseleye neden olmaması. Meseleler esasen gereğince var” diye de ekledi. Rusya’nın AB adaylığı konusuna Ukrayna’nın NATO üyesi olma ihtimaline yaptığı biçimde açıktan güçlü itirazda bulunmamasının birkaç nedeni var: Birincisi, AB’nin Ukrayna’yı almak isteyip istemediği aşikâr değil. İkincisi,  Almanya ve Fransa’yı ABD-İngiltere ikilisinden ayırmaya  çalışıyor. Üçüncüsü, Ukrayna’nın AB adaylığını isteyenlerin şimdiki Ukrayna toplumunun büyük çoğunluğu olması nedeniyle, en azından bu hususta tehdit lisanını kullanmak istemiyor. Dördüncüsü ve en önemlisiyse Rusya’nın şu anda Ukrayna’ya ekonomik açıdan yahut güç dalında tesir etme imkânı, pek kalmadı.

Ukrayna’nın 2013’te AB’yle gümrük birliği mutabakatı imzalamasının arefesinde Putin, periyodun Ukrayna Devlet Lideri Yanukoviç’i Soçi’ye çağırmış ve ona, Ukrayna’nın AB’yle mutabakat yapması halinde Rusya’nın Ukrayna’ya ticari ambargo uygulayacağını söylemişti. O zamanki Ukrayna iktisadı Rusya’ya hayli bağımlı olduğundan, bu türlü bir boykot, Ukrayna için ölümcül olabilirdi. O nedenle, Ukrayna hükümeti, AB ile mutabakatın bir mühlet erteleneceğini açıklamış, bu da AB yanlılarını sokağa dökmüş ve Ukrayna’daki 2014 ihtilaline giden yolu açmıştı. Artık Rusya’nın bu türlü tesir imkanları kalmadı. O nedenle, Rusya’nın kendi yakın etraf siyasetini gözden geçirmesinde fayda var.