Elektrik Mühendisleri Odası: ‘Enerjide kamu tekeli tekrar kurulmalı’

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), yazılı açıklama yaparak güçte kamusal monopolün tekrar oluşturulması davetinde bulundu. Güç fiyatlarındaki artışın her alanda artırım yağmuruna neden olduğunu belirtildi.

EMO’nun açıklaması şöyle:

“Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Bildirim ile hür tüketici olmasına karşın tedarikçi bulamayan yahut mevcut kontratı iptal edilen yüksek tüketimli abonelere, 2018`den bu yana ’özel’ bir tarife uygulanıyor. Bildiri kapsamında 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren ise limit değişikliğine gidiliyor. 2018`de 50 milyon kilovatsaat (kWh) olan yıllık limit, 2019`da 10 milyon kWh`e, 2020`de 7 milyon kWh`e düşürülmüştü. 2022 için belirlenen 3 milyon kWh`lik limit şirketler açısından kâfi bulunmayınca, Güç Piyasası Düzenleme Kurulu`nun (EPDK) 31 Mart 2022 tarihli kararıyla 1 Temmuz 2022`den geçerli olmak üzere 1 milyon kWh`e düşürüldü.”

“YÜK BÜYÜTÜLÜYOR”

EPDK’nin 28 Mayıs 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, elektrik üretim şirketlerine spot piyasada daha yüksek fiyat teklifleri verme imkanı yaratıldığı hatırlatılan açıklamada şu tabirler kullanıldı:

“KWh başına 2 lira 75 kuruş  olan azami fiyat hududu, 3 lira 20 kuruşa yükseltildi. 18 Mayıs`ta 2 lira 50 kuruş TL olan bu kıymet, 19 Mayıs`ta 2 lira 75 kuruşa yükseltilmişti. Böylelikle birebir ay içinde elektrik üretim şirketlerine 2 sefer fiyat yükseltme imkanı yaratılmış oldu. Azami fiyatın yüzde 30`a yakın bir seviyede artırılması, kuşkusuz önümüzdeki periyotta Piyasa Takas Fiyatının daha yüksek şekillenmesine neden olacaktır. Önümüzdeki aylarda, klima kullanımıyla birlikte talep fazlalığı oluşmasıyla PTF`nin tavana yakın seviyelerde şekillenmesi beklenmektedir.”

“AKP HÜKÜMETİ GÜÇ MALİYETLERİNİ DOLAYLI OLARAK YANSITIYOR”

“Şüphesiz sanayi kuruluşları eserlerine, ticarethaneler hizmetlerine artırım yaparak, bu maliyetleri yurttaşlara yansıtmayı tercih edecektir” denilen açıklamada, “Akaryakıt artırımlarının taşıma maliyetlerini artıracağı düşünüldüğünde, konutlara elektrik artırımı yapılmasa da önümüzdeki yaz aylarında hane halkının tüm harcama kalemlerine bu maliyetler yansıyacaktır. Artan yansılar nedeniyle konutlara direkt artırım yapmaktan kaçınan AKP Hükümeti`nin, güç maliyetlerini dolaylı olarak yansıtmayı tercih ettiği anlaşılmaktadır. Temmuz ayından itibaren devreye girecek bu örtülü artırım; elektrik gücün temel girdilerinden biri olması nedeniyle, yaz aylarında iğneden ipliğe tüm eser ve hizmetlerin zamlanmasına yol açacaktır” vurgusu yapıldı.

“SIFIR RİSK, AZAMÎ KARLILIK HÜR PİYASA KURALLARINA BİLE AYKIRI”

Güç şirketlerine her devirde 0 risk ve azamî kârlılık sağlanmasının hür piyasa heyetlerinin bile işletilmediğini gösterdiği belirtilen açıklamada, şöyle denildi:

“EPDK`nın kamu faydasına karşıt olarak piyasaya yaptığı bu tip müdahaleler, güç şirketlerine fahiş kâr imkanları yaratırken, sanayi başta olmak üzere tüm ekonomik faaliyetleri olumsuz etkilemektedir. Gücün, kâr odaklı ticari faaliyet alanı olmaktan çıkartılarak, yine kamu hizmeti olarak yapılandırılması, yurttaşların olduğu kadar endüstriciler başta olmak üzere tüm üretici kesitlerin de faydasına olacaktır. Kamunun güç alanına yatırım yapmasının önündeki ‘ideolojik’ mahzurlar kaldırılarak, üretim, iletim ve dağıtımıyla dikey entegre bir kamu monopolü tekrar kurulmalıdır. Önümüzdeki aylarda da artması beklenen enflasyonla aktif bir çaba için ‘planlı’ güç idaresine geçilmesi artık mecburilik haline gelmiştir. Taban fiyatla geçinen geniş halk yığınlarının bu güç idare modelinin yükünü daha fazla kaldıramayacağı ikazını tekrar ederek, tarifelerin hemen ticari müdahalelerden uzak özerk bir yapı tarafından belirlenmesi davetimizi yeniliyoruz.”