Kanser riskini düşüren 14 günlük yaşam önerisi

Covid-19 pandemisiyle birlikte toplumsal sıhhat 21. yüzyılın en değerli konusu haline geldi. Sıhhat denildiğinde ise akla birinci olarak, en çekinilen hastalıklar ortasında yer alan ve çağın hastalığı olarak bilinen kanser geliyor. Toplumda görülme sıklığı her geçen gün artan kanser hastalığı ile baş etmek için gerekli hayat üslubu değişikliklerine gitmek, sağlıklı beslenmeyi ve hareketli bir ömrü benimsemek en kıymetli faktörler olarak gösteriliyor.

BU KANSER ÇEŞİTLERİNE DİKKAT

Tüm dünyada ve Türkiye’de göğüs ile akciğer kanseri en sık görülen çeşitler olurken Türkiye’de son yıllarda kalın bağırsak kanseri de artış gösteriyor. Kalın bağırsak kanserindeki artışın en temel sebebi beslenme biçimimizin değişmesi olarak gösteriliyor. Zira bu kanser tipi tükettiğimiz besinler ve hazırlanma şartları ile yakından alakalı. Giderek artan fast food alışkanlıkları, tencere yemeklerinin daha az tüketilmesi, işlenmiş ve yağlı yiyeceklerin tercih edilmesi kalın bağırsak kanserine her yıl daha fazla sayıda insanın yakalanmasına yol açıyor.

OBEZİTE DEĞERLİ BİR FAKTÖR

Bilhassa göğüs ve kalın bağırsak kanseri olmak üzere birçok kanserde obezitenin değerli bir rolü olduğu biliniyor. Obezite hastalarında kanser daha fazla görülüyor. Bu bireylerde insülin direnciyle birlikte kanserin tetiklendiği düşünülüyor. Ayrıyeten kanser hastalığını atlatan şahısların kilo alması, bilhassa göğüs kanseri olmak üzere birçok kanserin tekrarlama riskini artırıyor. Bu sebeple obezite hastaları kilo vermeye, vücut kitle indeksi olağan bireyler de ülkü kilosunu müdafaaya itina göstermeli.

HER 5 ŞAHISTAN BİRİ KANSERE YAKALANIYOR

Geçen yılın Dünya Kanser İstatistikleri’ne nazaran; her 5 bireyden biri ömrü boyunca kansere yakalanırken, 8 erkekten ve her 11 bayandan 1’i de kanser nedeniyle hayatını kaybediyor. Dünyada ve Türkiye’de kanser görülme sıklığı süratle artarken genetik faktörlere ek olarak çevresel etkenler bu tabloda değerli rol oynuyor. Halbuki genel olarak yapılacak ömür üslubu değişiklikleriyle kanser hastalıklarının 3’te birinden korunmak mümkün.

KANSERDEN KORUNMAK İÇİN 14 TEKLİF

Sağlıklı ve istikrarlı beslenin, obeziteye karşı tedbir alın.

Sigara içiyorsanız kesinlikle bırakın ve pasif içici olmayın.

Alkol kullanmayın, tüketimini sonlandırın.

Gün içinde hareketli kalın ve sistemli idman yapın.

Birtakım kanser tiplerine özel aşılarınızı olun.

Kanserojen olabilecek birtakım kozmetik eserlerden uzak durun

Paklık ve ferdî bakım için doğal eserler kullanın

Fırsat buldukça pak hava alın

Elektronik cihazlarınızla ortanıza ara koyun

Gerilim idaresine ihtimam gösterin

Uyku kalitesine kıymet verin.

Güneşten yanlışsız faydalanın.

Bedeninizdeki birtakım belirtileri önemseyin.

Rutin denetimlerinizi yaptırın.

NİZAMLI SIHHAT DENETİMLERİ NEDEN KIYMETLİ?

Kişinin şimdi hastalıklarla müsabakadan sıhhatini muhafazaya ihtimam göstermesi gerekmektedir. Burada tertipli sıhhat denetimlerinin yaptırılması öne çıkmaktadır. Erişkinler 30-35 yaşından itibaren yılda 1 sefer hekim denetimine kesinlikle gitmelidir. Bu sayede bilhassa kanserden korunmak mümkün olabilmektedir lakin öteki hastalıklar için de semptomlar gelişmeden mevcut tablonun ortaya konulması, ilerleyen süreçte tedavinin muvaffakiyet oranını da ziyadesiyle artırmaktadır. Bu sayede erken fark edilen hastalıkların önemli sıkıntılar haline gelmesine de mahzur olunabilmektedir. Herkesin aile tabibine ya da bu bahiste uzman bir doktora görünerek belli testlerden geçmesi hayat kurtarıcı olabilmektedir.

KANSER TARAMA TESTLERİNİ İHMAL ETMEYİN

Kanserde hayat kalitesi ve sağ kalım açısından son derece değerli olan erken teşhis için tarama testlerinin yapılması çok değerlidir. Bilhassa birtakım yaygın kanser cinsleri konusunda daha hassas olunmalıdır. Bilhassa bayanların 40 yaşından itibaren kesinlikle göğüs kanseri için mamografi çektirmesi ve hekim muayenelerini planlanması gerekmektedir. Jinekolojik denetimlerin de aksatılmaması önerilmektedir. Hem bayanlar hem de erkekler için kolon kanseri açısından 45- 50 yaş aralığında başlamak üzere kolonoskopi yahut başka tetkiklerini yaptırılması gerekmektedir. Erkeklerin prostat kanserine karşı 50 yaşından itibaren üroloji uzmanına tertipli gitmesi kıymetlidir.

Akciğer kanseri açısından riskli olan hastalar bilhassa de sigara kullanımı hikayesi olan şahıslar 55 yaşından itibaren düşük doz tomografi çektirmelidir. Tüm bunlara dikkat edildiği takdirde birçok kanserin erken teşhis alması ve riskin ortadan kaldırılması mümkündür. Yalnızca göğüs, akciğer, kalın bağırsak, prostat kanseri üzere tipler için, geçen yılki bilgilere bakılarak bu hastalıklar erken periyotta fark edildiğinde, tüm kanserin yaklaşık yarısı erken safhada yakalanıp tedavi edilmiş olacaktır.