Mahfi Eğilmez yazdı: Merkez Bankası’nın dolar/TL planı

Son vakitlerde sıklıkla tartışmalara bahis olan Merkez Bankası’nın döviz satışı ve kurlardaki yükseliş gündemde değerli bir yere sahip. 

Merkez Bankası’nın faiz kararını sabit tutması ile birlikte kurda üst taraflı bir hareket beklenirken USD/TL kuru 16,25’lik pivot noktasının altına inerek 16,19’a kadar geriledi.

ARZ VE TALEBE UYGUN DEĞİL

Eğilmez, ‘Piyasaya döviz satarak USD/TL kurunda dayanak noktasının kırıldığı izlenimi yaratmaya dayalı yaklaşımın işe yaramayacağını anlattığım yazım’ olarak tanımladığı yazısında 16,19’un piyasadaki olağan arz ve talebe uygun olmadığını bunun döviz satışı ile oluşturulmuş zorlama bir seviye olduğunu tabir etti.

Hazine eski Müsteşarı ve ekonomist Dr. Mahfi Eğilmez, ferdî blogunda mevzuya ait ‘USD / TL Kurunda Takviye ve Direnç Seviyeleri ve Kurun Düşürülmesi Çabaları’ yazısı şöyle:

TAKVİYE VE DİRENÇ SEVİYELERİ, PİVOT NOKTASI, TAKVİYE VE DİRENÇLERİN KIRILMASI

Finansal piyasalarda fiyatların yükselişi ve düşüşü sırasında izlenen birtakım düşüş ve yükseliş noktaları vardır. Bunlara dayanak ve direnç seviyeleri deniyor. Bahsimiz döviz kurları olduğu için biz o açıdan bakacağız.  

Kur yükselip geri çekildiğinde, geri çekilmeden evvel ulaşılan en yüksek seviye ‘direnç noktası’ olarak kabul ediliyor. Direnç noktası; yükselmekte olan kur için için yükselişin yavaşladığı, alım isteklerinin azaldığı, satıcıların ise satış isteklerinin daha fazla olduğu noktayı tabir eder.  

Piyasa tekrar yükseldiğinde, tekrar yükselmeye başlamadan evvel ulaştığı en düşük seviye de ‘destek noktası’ olarak isimlendiriliyor. Dayanak noktası, talebin ağırlaşması nedeniyle düşüş eğiliminin durması beklenen bir kur seviyesidir. Kur düştükçe talep artar ve böylelikle dayanak noktası oluşur.

Bir direnç noktasının kırılması; kurun, daha evvel belirlenmiş direnç noktasının üzerinde en az bir defa kapanış yapmış olmasını tabir ediyor. Bir direnç noktası kırıldığında o nokta artık bir dayanak noktasına dönüşür.

Bir takviye noktasının kırılması; kurun o dayanak noktasının altında en az bir kere kapanış yapmış olması manasına geliyor. Bir dayanak noktası kırıldığında o nokta artık direnç noktası pozisyonuna gelir.

Kur, takviye ya da direnç noktasını kıracak biçimde bir kezlik kapanış yapıp yine takviye yahut direnç noktasına dönmüşse takviye ya da direcin kırılması tam olarak gerçekleşmemiş sayılır.

Pivot noktası; döviz kurunun bir evvelki süreç gününde oluşan istikrardaki pahasını gösteren seviyedir. Süreç kurunun pivot kuruna nazaran durumuna bakılarak kurun hareket tarafı iddia edilebilir ve ayrıyeten tekrar buradan hareketle dayanak ve direnç noktaları da hesaplanabilir.

Döviz kurlarıyla ilgili teknik tahlil; kurların, geçmişteki hareketlerine bakılarak yapılan tahlildir. Kurun izlediği kıymet değişimleri bir vakit serisi grafiğine yansıtılır ve o grafik üzerinde geçmiş hareketlere bakılarak kelam konusu kurun vakit içinde zirve ve taban yaptığı noktalar incelenir. Buna nazaran kurun bu noktaları üst yahut aşağı hakikat geçtiğinde sonraki durağının neresi olduğu varsayım edilmeye çalışılır.

DAYANAK VE DİRENÇ SEVİYELERİ HEDEFLENEREK KUR DÜŞÜRÜLEBİLİR Mİ?

Üstte değindiğimiz dayanak, direnç ve pivot seviyeleri tümüyle piyasada oluşan arz ve talebe nazaran belirlenir. Ferdi arz ve talebin bu seviyelere tesir yapması mümkün değildir. Lakin olumlu ya da olumsuz bir gelişme ortaya çıktığında yahut beklentiler değiştiğinde arz yahut talep birebir istikamette hareket ettiğinde bu seviyeler üzerinde tesirli olabilir.

Geçtiğimiz Cuma sabahı güne başlarken USD / TL kuru 16,33 idi. Diyelim ki kısa vadeli standart direnç noktası 16,35, pivot noktası 16,25, takviye noktası da 16,15 olsun. Yani 16,35’in üzerinde bir gece geçirilirse direnç kırılıp kur üst gidecek demektir.

“GEÇMİŞTE PEK ÇOK DEFA YAPTIĞI ÜZERE…”

Bu evrede Merkez Bankası’nın faizi değiştirmemesi, piyasanın beklediği tedbirlerin alınmaması sonucu döviz talebi devam ediyor ve kurun üst gitmesi bekleniyordu. Bu noktada kamu kesiti devreye girerek, geçmişte pek çok sefer yaptığı üzere, döviz satmaya ve kuru düşürmeye başladı ve USD/TL kuru 16,25’lik pivot noktasının altına inerek 16,19’a kadar geriledi ve haftayı o denli tamamladı. 16,15’lik birinci takviye noktası kırılamamıştı lakin pivot noktasının altına inilmesi o dayanak noktasının kırılabileceği izlenimini veriyordu.

“ZORLAMAYLA OLUŞTURULMUŞ BİR DÜZEY”

Üstten beri verdiğimiz tanımlar çerçevesinde pazartesi günü kurun 16,15’lik dayanak noktasını kırması beklenebilir. Ne var ki 16,19’luk kur seviyesi, piyasada olağan arz ve talebe nazaran değil, kamu kısmının döviz satmasıyla yani zorlamayla oluşmuş bir seviye. Kamu bölümü, döviz satarak kurun daha da düşeceği inancını yaratmayı ve bu yolla insanların döviz satmasını sağlamayı amaçlıyor. Beşerler ise ortada bu durumu destekleyen rastgele bir olumlu gelişme, bir beklenti ya da bir tedbir görmediği için döviz satmak bir yana düşen kurları fırsat görerek ucuza döviz satın almaya yöneliyor. Sonuçta merkez bankası, uzun müddettir yaptığı üzere, kısa periyodik sonuçlar uğruna rezervlerini erittiğiyle kalıyor.