NASA’nın ‘Güneşe dokunacak’ uzay aracında yeni gelişme

Doğal kaynaklı olduğu belirtilen radyo emisyonu, gezegen yüzeyinin 833 kilometre üzerinde kaydedildi.

Hakemli bilimsel mecmua Geophysical Research Letters‘ta yayımlanan bulgulara nazaran 11 Temmuz 2020’de uzay aracının gezegene yakın geçiş yaptığı sırada saptanan sinyal, Güneş atmosferindeki elektrik ve manyetik alanları ölçen FIELDS isimli aygıt tarafından yakalandı.

Bu düşük frekanslı radyo sinyali 1992’den bu yana Venüs’ün üst atmosferinin ve iyonosferinin birinci direkt ölçümü oldu.

Yaklaşık 30 yıl evvel NASA’nın Pioneer Venus Orbiter isimli uzay aracı, Güneş‘in solar azamî döngüsüne yaklaştığı sırada Venüs’ün iyonosferini ölçen son uzay aracı olmuştu.

Parker Solar Probe‘un yakın geçişi ise Güneş’in solar en az evresine girişinden yalnızca birkaç ay sonra gerçekleşti. Bu da Venüs iyonosferinin solar asgarî evresinde nasıl değiştiğinin anlaşılmasını sağladı.

Güneş, ortalama 11 yıllık bir döngüye sahip. Bu döngünün en üst noktasına “solar maksimum” deniyor. Bu periyotta büyük Güneş patlamaları meydana geliyor.

Solar minumum evresinde ise Güneş’te leke görülmüyor. Uzaya yüklü parçacıklar fırlatan Güneş patlamaları üzere faaliyetler de minimuma iniyor.

Atmosferi olan gezegenlerde ve uydularda iyonosfer ismi verilen bir üst katman yer alıyor. Bu katmanda Güneş’ten gelen parçacıklar iyonize ediliyor. İyonosfer, yüklü parçacıkların etkileşimleriyle doğal radyo sinyalleri üretebiliyor.

İyonosferler Güneş’ten etkilendiği için bilim insanları Venüs’ün üst atmosferinin, solar azamî ve en az evrelerinde kalınlaşıp incelebileceğinden şüpheleniyordu.

Parker Solar Probe takımı, kaydedilen radyo emisyonu sayesinde Venüs atmosferinin yoğunluğunu hesapladı ve iyonosferin son asgarî evresi sırasında kıymetli ölçüde daha ince olduğunu ortaya koydu. Böylece bilim dünyasındaki kuşkular doğrulanmış oldu.

Araştırmanın müellifleri, Uzay aracındaki bilimsel araçlardan biri, iyonosferde doğal olarak üretilen çeşitten, düşük frekanslı bir radyo emisyonu tespit etti diye yazdı:

“Bu emisyonun frekansını ölçerek, iyonosferin yoğunluğunu direkt hesaplayabildik ve yoğunluğun evvelki vazifelerde saptanandan çok daha az olduğunu gördük. Bu, Venüs iyonosferinin 11 yıllık Güneş döngüsü boyunca kıymetli ölçüde değiştiği teorisini destekliyor.”

Güneş’in gizemlerini keşfetme hedefiyle, “Touch the Sun (Güneş’e dokun)” diye anılan misyon için 2018’de fırlatılan Parker Solar Probe, şu anda Güneş Sistemi’nin iç kısmından geçiyor.

Uzay sondası, 2019’da yıldıza 42,3 milyon kilometre kadar yaklaşarak, “Güneş’e en çok yaklaşan uzay aracı” unvanını almıştı. Seyahatin sonunda Güneş’e 6,16 milyon kilometre kadar yaklaşması beklenen sonda, yıldızın dış atmosferinde uçan birinci uzay aracı unvanını da alacak.

İşte bu amaç doğrultusunda çalışan Parker Solar Probe, bu sırada Venüs üzere Güneş’e yakın gezegenleri gözlemlemeye devam ediyor.

Kaynak: Independent Türkçe